Dobory

Dobory, jako dźwignia przekształcania składu emocjonalnego narodu i nadawania innej fizjonomii duchowej, działają szybko i silnie. Posiadają one taki charakter również w świecie zwierzęcym. Kiedy wprowadzono po raz pierwszy gęsi do Bogota, tylko niewiele zniosło jaja; z nich połowa się nie wylęgła, z wylęgnionego potomstwa połowa zdechła w pierwszym miesiącu, lecz te, które wyżyły, zaaklimatyzowały [&hellip

Czytaj dalej...

Ewolucja plemienności

Ewolucja duchowości plemiennej polega na tym, że we wzorze ogólnym pewne rzędy giną, a w rzędach wykładniki procentowe ulegają zmianie. W razie istnienia stale działających przyczyn, każde nowe pokolenie będzie szczuplej lub obficiej uposażone w osoby określonego typu duchowego. Podczas dzikości i w okresie niższego barbarzyństwa otoczenie przyrodzone spełnia zadanie regulatora, pozostawiającego przy życiu jedynie [&hellip

Czytaj dalej...

Zmiany

Zmiany, nastające w pewnym gatunku świata organicznego, fizyczne lub duchowe, mogą teoretycznie podążać w dwojaki sposób. Jedne z nich ogarniają cały ogół jego przedstawicieli, drugie tylko niektórych członków rozpatrywanej grupy. Są to: transmutacja i dobór. Zmiany pierwszego rodzaju możemy przyrównać do tego wypadku, kiedy wszystkie zasiane nasiona jednocześnie wypuszczają pędy do góry; pędy równolegle wyrastają [&hellip

Czytaj dalej...

Forma konkretna

Forma konkretna z biegiem czasu ulega przekształceniu. Ażeby pojąć mechanizm tej zmienności, winniśmy o tym pamiętać, że dziedziczność rządzi zarówno sferą zjawisk duchowych, jak i fizycznych. Musimy bowiem przyznać dziedziczność takich cech, jak energia lub ślamazarność charakteru, skrytość lub otwartość, jak, w ciągu dalszym, uzdolnienia umysłowe, właściwości emocjonalne, skłonności odrębnych organów, naturalnie z pewnym, zrozumiałym [&hellip

Czytaj dalej...

Mechanizm przekształcania rasy

W obrębie rasy fizycznej pewne określone właściwości w budowie ciała i jego organów są wspólne każdemu z jej przedstawicieli. Przymioty te wahają się w pewnych granicach, ale zawsze ciążą w określonym kierunku, innymi słowy posiadają wspólny punkt zbieżności. Rasa psychiczna nie przedstawia takiej jednolitości. Zbieżność, właściwa rasie fizycznej, istnieje w zakresie rasy psychicznej co najwyżej [&hellip

Czytaj dalej...

Techniczne warunki świadomości logicznej cz. 15

Świadomość logiczną łączą też z zainteresowaniem pewne stany czuciowe. I ona ma pewną dziedzinę postrzegania zmysłowego, nie dotykającego wprawdzie wprost organów zmysłów, lecz pośrednio przez zmysłową technikę pracy uzbrojonej w narzędzia, począwszy od surowego krzemienia aż do najbardziej zawiłego aparatu i do najwznioślejszych słów i dźwięków artysty i myśliciela. Obraz techniczny jako symbol jest niezbędnym [&hellip

Czytaj dalej...

Techniczne warunki świadomości logicznej cz. 14

Dodajemy, że i duch ludzki jest zwierciadłem wszechświata; zwierciadło to jednak jest dziełem człowieka, w którym on i świat i siebie samego rozpoznaje. W tym kierunku dąży również i materializm ekonomiczny, ta ostatnia latorośl filozofii spekulatywnej. Pojmuje on zmysłowość człowieka nie tylko jako zmysłowe postrzeganie, lecz jako zmysłową działalność, praktykę życia. ,,Kwestia czy myśl ludzka [&hellip

Czytaj dalej...

Techniczne warunki świadomości logicznej cz. 13

Oko nasze widzi, jak jeden przedmiot oddziaływa na drugi. To stanowi podstawę wszelkiego naukowego poznania i wszelkich wyższych duchowych dzieł na polu moralności, sztuki, religii. W tym punkcie następuje logicznie uświadomione rozgraniczenie między pojęciem ja a pojęciem świat; „cud nowego stworzenia** Herdera, „niewidzialny świat” Wallace’a. Tutaj jednak także rozpoczynają się spekulacje filozofów idealistycznych na temat [&hellip

Czytaj dalej...

Techniczne warunki świadomości logicznej cz. 12

Dowodzi on, że projekcja organów jest źródłem przedmiotowości, przy czym narzędzie gra rolę łącznika między wolą a zamierzoną czynnością. Zwierzę musi w swych pracach poprzestawać na swych organach naturalnych; człowiek dzięki swemu rozumowi zdobył narzędzie; czynności jego są pośrednie. Odrębność a zarazem i znaczenie narzędzia polega na tym, że jest ono zarazem częścią podmiotu, i [&hellip

Czytaj dalej...

Techniczne warunki świadomości logicznej cz. 11

Narzędzie zatem pierwotnie nie jest obmyślonym, lecz wynalezionym przypadkowo dzięki temu lub owemu przedmiotowi w naturze, który się w pewnych okolicznościach dało spożytkować. Przejście np. od rozrywania do krajania nigdy się zdarzyć nie mogło nagle; następowało ono raczej stopniowo, przy czym narzędzie pomocnicze stawało się coraz bardziej samodzielnym, a to dzieje się i w dalszym [&hellip

Czytaj dalej...